Một góc trải nghiệm tại resort L’Alya Ninh Vân Bay
(TITC) – Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến những nhu cầu chăm sóc thân – tâm – trí, du lịch chăm sóc sức khỏe đang dần trở thành một xu hướng nổi bật.
Từ góc nhìn của y học thể thao, TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng – Chủ tịch Hội Y học Thể thao Việt Nam cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển những sản phẩm du lịch nổi trội nếu sở hữu một hệ sinh thái đồng bộ và chuẩn hóa chuyên môn. Trao đổi với Travel+, ông phân tích rõ xu thế phát triển của du lịch chăm sóc sức khỏe cũng như tiềm năng phát triển của loại hình này tại Việt Nam.
* Với vai trò của một chuyên gia y học thể thao, ông nhìn nhận như thế nào về tiềm năng của loại hình du lịch chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam?
Việt Nam có nền tảng rất thuận lợi để phát triển loại hình này. Trước hết là hệ sinh thái tự nhiên đa dạng với biển, đảo, núi, rừng, suối khoáng, sông, hồ… tạo điều kiện lý tưởng cho nghỉ dưỡng kết hợp phục hồi thể chất. Thứ hai là nền y học cổ truyền lâu đời – một lợi thế mang tính bản sắc và thứ ba là chi phí dịch vụ thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác.
Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ ở tài nguyên sẵn có, mà là cách chúng ta tổ chức và tích hợp các yếu tố đó. Nếu tổ chức tốt việc kết hợp y học hiện đại, đặc biệt là y học thể thao với các nguồn lực tự nhiên và văn hóa, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những sản phẩm du lịch giúp nâng cao thể lực, phục hồi chức năng và phòng ngừa bệnh tật. Song, thực tế hiện nay cho thấy chúng ta vẫn thiếu sự chuẩn hóa về chuyên môn và một hệ sinh thái đồng bộ.
* Xu hướng thế giới hiện đang chuyển dịch từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh và nâng cao thể trạng”. Theo ông, khả năng nắm bắt của Việt Nam ra sao?
Đây là một xu hướng tất yếu trong đời sống hiện đại. Thay vì chờ đến khi nhận ra sức khỏe có vấn đề mới can thiệp bằng y học, thì con người ngày càng chủ động hơn trong việc chăm sóc và cải thiện thể trạng.
Tôi cho rằng, Việt Nam nắm bắt khá nhanh các xu hướng mới, đặc biệt là sau giai đoạn dịch COVID-19, con người nhận ra tầm quan trọng của sức khỏe và dành sự ưu tiên đáng kể cho chăm sóc, nâng cao sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật. Với những tài nguyên cực kỳ đa dạng cùng địa hình lý tưởng, chúng ta hoàn toàn có thể triển khai các hoạt động phòng bệnh và nâng cao thể chất thông qua các mô hình tích hợp trong kỳ nghỉ. Không chỉ mang đến cho du khách những trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực…, mà qua đó du khách còn có thể được đánh giá thể lực tổng thể, phân tích vận động, từ đó xây dựng chương trình tập luyện, dinh dưỡng và phục hồi phù hợp với từng cá nhân.
Du khách trải nghiệm yoga ngoài trời tại Silk Sense Hội An Resort
* Theo ông, đâu là yếu tố tạo nên sự khác biệt trong lĩnh vực du lịch chăm sóc sức khỏe của Việt Nam, trong bối cảnh nhiều quốc gia đã xác định loại hình du lịch này là sản phẩm chủ đạo để thu hút khách?
Việt Nam có nhiều lợi thế đặc thù. Đó là sự kết hợp giữa Y học thể thao, Y học cổ truyền và Y học hiện đại. Bên cạnh đó là hệ sinh thái tự nhiên đa dạng và nền ẩm thực lành mạnh, cân bằng. Cộng với chi phí dịch vụ vẫn ở mức cạnh tranh so với nhiều nước trong khu vực. Nếu được tổ chức và phát triển bài bản, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách có nhu cầu cả phục hồi thể chất lẫn tái tạo tinh thần.
* Nói đến y học thể thao, người ta thường nghĩ đến việc áp dụng đối với vận động viên chuyên nghiệp. Liệu các phương pháp này có thể áp dụng cho du khách đại chúng, trong đó có nhóm trung niên và người cao tuổi?
Hoàn toàn có thể, và thực tế đây mới là nhóm đối tượng cần đến y học thể thao nhất. Với các phương pháp như phục hồi chức năng, trị liệu cơ xương khớp, tập luyện cá nhân hóa hay các kỹ thuật kéo giãn, massage trị liệu… đều rất phù hợp với người trung niên, cao tuổi hoặc những người làm việc văn phòng.
Điểm mấu chốt nằm ở việc cá nhân hóa. Không thể áp dụng cùng một chương trình cho mọi đối tượng, càng không thể sử dụng tiêu chuẩn của vận động viên chuyên nghiệp. Mỗi người cần được đánh giá thể trạng riêng, từ đó điều chỉnh cường độ và phương pháp phù hợp. Khi làm được điều này, hiệu quả mang lại sẽ rất rõ rệt.
Nếu kết hợp ứng dụng công nghệ theo dõi sức khỏe trong các chương trình du lịch cũng sẽ góp phần gia tăng đáng kể lợi ích trải nghiệm. Trong toàn bộ quá trình này, y học thể thao đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng thiết kế các chương trình vận động khoa học, an toàn và phù hợp với từng đối tượng.
* Trên thực tế, nhiều khu nghỉ dưỡng, resort… đã và đang đầu tư vào cơ sở hạ tầng phục vụ chăm sóc sức khỏe, nhằm gia tăng trải nghiệm cho khách lưu trú. Ở góc độ chuyên môn, ông đánh giá thế nào?
Nếu muốn phát triển dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách bài bản, các khu nghỉ dưỡng, resort cần có sự đầu tư đồng bộ. Trước hết là đội ngũ nhân lực chuyên môn, bao gồm bác sĩ, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, huấn luyện viên được đào tạo bài bản – yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng dịch vụ. Tiếp theo là cơ sở vật chất, từ phòng trị liệu, thiết bị phục hồi chức năng đến khu vực tập luyện đạt chuẩn. Nhưng quan trọng không kém là quy trình y khoa: phải có bước đánh giá ban đầu, theo dõi tiến trình và cá nhân hóa chương trình cho từng khách. Ngoài ra, cần có sự kết nối với hệ thống y tế để xử lý các tình huống phát sinh. Nếu chỉ dừng lại ở spa hay massage thư giãn, thì chưa thể xem là du lịch chăm sóc sức khỏe đúng nghĩa.
* Theo ông, đâu là những yếu tố cốt lõi để hình thành một sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe có giá trị thực chất?
Theo tôi, có bốn yếu tố quan trọng. Thứ nhất là cơ sở khoa học rõ ràng, các phương pháp phải dựa trên nghiên cứu thực tế. Thứ hai là phải phù hợp với từng cá nhân. Thứ ba là đo lường được hiệu quả, ví dụ có đánh giá trước và sau chương trình phục hồi, chăm sóc sức khỏe. Và cuối cùng là tính liên tục, tức là du khách có thể duy trì những thói quen tốt sau khi kết thúc chuyến đi. Nếu thiếu những yếu tố này, sản phẩm sẽ chỉ dừng lại ở nghỉ dưỡng, chưa thực sự tạo ra giá trị chăm sóc sức khỏe lâu dài.
* Nếu có thể gửi một thông điệp tới những người lựa chọn du lịch như một cách chăm sóc sức khỏe, ông muốn nói điều gì?
Du lịch chăm sóc sức khỏe không nên chỉ là một trải nghiệm ngắn hạn. Điều quan trọng là mỗi chuyến đi cần giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ thể mình, lựa chọn được phương pháp phù hợp và hình thành những thói quen tích cực. Giá trị lớn nhất của chuyến du lịch không nằm ở vài ngày nghỉ dưỡng, mà ở những thay đổi lâu dài cho sức khỏe thể chất và tinh thần sau đó.
Đại hội thành lập Hội Y học Thể thao Việt Nam lần thứ I
* Hội Y học Thể thao Việt Nam sẽ phát huy vai trò của mình thế nào để góp phần thúc đẩy du lịch chăm sóc sức khỏe, thưa ông?
Tôi cho rằng, Hội có vai trò quan trọng trong việc tạo nền tảng chuyên môn. Từ việc có thể tham gia xây dựng các tiêu chuẩn đào tạo, cấp chứng chỉ, ban hành hướng dẫn chuyên môn cho các mô hình chăm sóc sức khỏe đến khả năng kết nối giữa ngành Y tế, Thể thao và Du lịch; cũng như thúc đẩy hợp tác quốc tế để cập nhật công nghệ và xu hướng mới. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy loại hình du lịch chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam, cũng như góp phần đảm bảo chất lượng và uy tín cho lĩnh vực tiềm năng này…
* Xin cảm ơn những chia sẻ của TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng!
