Theo Báo cáo chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu 2026 do StartupBlink công bố ngày 19/5, Thành phố Hồ Chí Minh tăng 12 bậc, lên vị trí 98 thế giới và lần đầu tiên góp mặt trong Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu.
Hệ sinh thái startup TP.HCM tăng tốc trên bản đồ khu vực
Đây là thứ hạng cao nhất của TP.HCM từ trước đến nay trên bảng xếp hạng của StartupBlink, đồng thời giúp Thành phố hoàn thành mục tiêu vào Top 100 sớm khoảng 4 năm so với định hướng đến năm 2030.
Triển lãm khởi nghiệp tại ĐHQG-HCM.
Trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, hệ sinh thái khởi nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh được xếp thứ 7 về mức độ sôi động. Fintech tiếp tục là lĩnh vực nổi bật nhất khi đứng thứ 3 Đông Nam Á và hạng 60 toàn cầu. Blockchain xếp thứ 5 Đông Nam Á và hạng 70 thế giới.
StartupBlink đánh giá TP.HCM là hệ sinh thái có mức độ trưởng thành cao nhất Đông Nam Á, thể hiện qua khả năng hình thành các startup có tiềm năng mở rộng thị trường và thu hút đầu tư ở giai đoạn tăng trưởng.
Những năm gần đây, TP.HCM đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ đổi mới sáng tạo, kết nối đầu tư và hợp tác quốc tế. Thành phố cũng đưa vào vận hành Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) theo mô hình đối tác công – tư.
Trong năm 2025, TP.HCM tổ chức nhiều sự kiện quốc tế về đổi mới sáng tạo như WISE HCMC, Vietnam Innovation Summit, InnoEx và Mega Us Expo nhằm mở rộng kết nối hệ sinh thái với khu vực và thế giới.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết kết quả xếp hạng phản ánh sự tham gia của nhiều thành phần trong hệ sinh thái, từ startup, nhà đầu tư, trường đại học đến các tổ chức hỗ trợ và cơ quan quản lý.
Theo ông Thắng, vị trí thứ 98 toàn cầu sẽ là nền tảng để TP.HCM tiếp tục hoàn thiện môi trường cho doanh nghiệp khoa học công nghệ và startup phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.
Hệ sinh thái tăng tốc nhưng vẫn đối mặt nhiều điểm nghẽn
Không chỉ cải thiện thứ hạng, hệ sinh thái khởi nghiệp TP.HCM cũng đang ghi nhận tín hiệu phục hồi dòng vốn sau giai đoạn “mùa đông gọi vốn” toàn cầu. Dòng tiền hiện tập trung mạnh vào AI, bán dẫn, blockchain và công nghệ tài chính, thay vì các mô hình tăng trưởng bằng trợ giá như trước.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc Thành phố ra mắt Quỹ Đầu tư Mạo hiểm TP.HCM (HCM VIF) theo mô hình hợp tác công – tư (PPP), với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng và mục tiêu nâng lên 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Quỹ được kỳ vọng đóng vai trò “vốn mồi” cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo giai đoạn đầu.
Dự án E-Motion đạt giải Nhì tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp”, chuyển mọi chiếc xe lăn tay truyền thống thành phương tiện điện thông minh để tối ưu hóa chi phí cho người dùng. Ưu điểm vượt trội là bộ thiết bị được tính toán để tích hợp vào khung xe mà không gây biến dạng hay thay đổi kết cấu nguyên bản.
Song song đó, Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) tiếp tục thu hút nhiều dự án công nghệ cao mới với tổng vốn đầu tư vượt mốc 1 tỷ USD.
Theo ước tính của giới chuyên môn, Việt Nam hiện có khoảng 3.800 – 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Riêng TP.HCM chiếm gần một nửa, với khoảng 1.900 – 2.000 startup đang hoạt động. Các lĩnh vực nổi bật gồm Fintech, Blockchain, thương mại điện tử, logistics số và Edtech.
Dù vậy, giới đầu tư cho rằng hệ sinh thái khởi nghiệp TP.HCM vẫn còn nhiều “nút thắt” cần tháo gỡ để tạo bứt phá thực sự trong khu vực.
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khả năng tiếp cận các vòng vốn lớn. Startup giai đoạn đầu tương đối dễ tiếp cận nguồn vốn seed hoặc pre-seed từ các quỹ nội địa và chương trình ươm tạo. Tuy nhiên, khi bước sang vòng gọi vốn Series A, B hoặc cao hơn, nhiều doanh nghiệp gặp khó do thiếu các quỹ đầu tư nội địa quy mô lớn.
Điều này khiến nhiều startup công nghệ phải đặt pháp nhân tại Singapore để gọi vốn, dù đội ngũ vận hành và phát triển sản phẩm vẫn ở TP.HCM.
Bên cạnh đó, khung pháp lý cho các lĩnh vực mới như Fintech, Blockchain, AI hay xe tự hành vẫn chưa hoàn thiện. Dù Nghị quyết 98 đã trao thêm quyền chủ động cho Thành phố, quá trình triển khai cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) vẫn bị đánh giá chậm hơn tốc độ phát triển công nghệ.
Nguồn nhân lực AI chất lượng cao cũng là thách thức lớn. TP.HCM có lực lượng lập trình viên đông nhưng vẫn thiếu nhân sự chuyên sâu về Data Science, GenAI và thiết kế chip bán dẫn. Nhiều startup phải cạnh tranh trực tiếp với các tập đoàn công nghệ nước ngoài để giữ chân kỹ sư giỏi, khiến chi phí vận hành và R&D tăng mạnh.
Ngoài ra, cơ chế thoát vốn cho startup vẫn chưa thực sự thông thoáng. Các điều kiện niêm yết hiện nay yêu cầu doanh nghiệp duy trì lợi nhuận dương trong nhiều năm liên tiếp, trong khi startup công nghệ thường phải chấp nhận giai đoạn “đốt vốn” để mở rộng thị trường.
Khi chưa có cơ chế IPO riêng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, các quỹ đầu tư cũng khó nhìn thấy đầu ra rõ ràng cho việc thoái vốn, từ đó ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của hệ sinh thái.
